نسخه چاپی نسخه چاپی

سفر «سیدحسن‌آقا» و بسط ظرفیت انقلاب

روزنامه اعتماد / شنبه ۱۹ تیرماه ۹۵

انقلاب اسلامی در ایران مبتنی بر مبانی اعتقاد دینی شکل گرفت و به پیروزی رسید و بسط یافت. بسط ظرفیت انقلاب و نفوذ جمهوری اسلامی در دیگر مناطق جهان از جمله کشورهای اسلامی وابسته به همین مبانی اعتقادی مشترک و مقبول همه مسلمانان است.

این نفوذ در گام اول مدیون پیام معتدل، عقلانی، انسانی و عدالت‌خواهانه آن بود. انقلاب اسلامی متناسب با جوامع مختلف دارای پیام بود. برای جوامع تحت ستم و استعمارزده، پیام رهایی و مبارزه و ظلم‌ستیزی داشت و به همین دلیل برای آنان جذاب بود. برای مسلمانان جهان، هم پیام عزت و بازگشت به خویشتن داشت و هم پیام وحدت و به همین دلیل، غالب مسلمانان از انقلاب اسلامی استقبال کردند چون گمشده خود را در آن یافته بودند. برای مردم غرب هم که از بحران معنا در رنج بودند و معنویت را جست‌وجو می‌کردند، انقلاب اسلامی منادی معنویت در کنار آزادی و عدالت بود و این نیز جذابیت داشت. بر این اساس انقلاب اسلامی برای همه جوامع انسانی دارای پیام جذاب و مطلوب بود و مورد توجه همگان قرار گرفت.

حاملان برجسته این پیام جذاب انقلاب اسلامی در ایران را باید متفکرانی دانست که با تولید محتوای منطقی و انسانی و جذاب، هم در داخل کشور موثر بودند و هم بر دیگر جوامع تاثیر گذاشتند. این اندیشمندان در سال‌های قبل از انقلاب در معرفی اسلام تلاش کردند و قلم زدند و آثار آنان به زبان‌های مختلف ترجمه شد و توجه غالب مسلمانان را به خود جلب کرد. هنوز هم در بسیاری از کشورهای مسلمان آثار و کتا‌ب‌های امام خمینی، استاد مطهری و به خصوص دکتر علی شریعتی از طرفداران فراوانی برخوردار است و جزو کتاب‌های پرخواننده محسوب می‌شود.

بخشی از این پیام در نفس پیروزی انقلاب در ایران برجسته و با حذف شاه از منطقه و به قدرت رسیدن مردم در کشورمان، به دیگر کشورهای مسلمان و جوامع انسانی منتقل شد. برای نخستین‌بار بود که حکومت به نام خدا در کشوری تاسیس شد و دین به صحنه اجتماع بازگشت و نظامات اجتماعی و محتوای دین در عصر دولت‌های مدرن، مورد توجه قرار گرفت.

پس از آن اتفاقات زیادی افتاد که از جذابیت پیام انقلاب اسلامی در سطح جهانی کاست و تصویرهای ناجوری از دین و نظام دینی و متولیان شریعت در اذهان مردم جهان ساخته شد که نه تنها جذابیت ندارد بلکه رماننده است.

بخشی از این تصویرسازی منفی به عملکرد و مواضع و اقدامات جریان فکری سلفی تکفیری مربوط است که درک ناقصی از نظام دینی دارند و با تجارب بشر در امر اداره جوامع مخالفت می‌کنند و دین مورد نظرشان با حقوق بشر و دموکراسی و مردم‌سالاری میانه‌ای ندارد. «داعش» نماد برجسته این جریان است که اسلام تحجر و خشونت را نمایندگی می‌کند و ذهنیت مردم جهان را نسبت به مذهب و دین به‌شدت تغییر داده و تفرقه میان مسلمانان را موجب شده است. اینان برای مسلمانان هم عزت نیاوردند و برادرکشی را جایگزین وحدت کردند و معنویت مورد نیاز بشر امروز را با تفنگ و گلوله نمی‌توانند تولید و منتقل کنند و بنابراین پیام آنان فاقد جذابیت لازم است.

رشد اسلام سلفی تکفیری در برخی از جوامع اسلامی و عملکرد به‌غایت خشن و غیرانسانی داعش در سوریه و عراق، تصویر انقلاب اسلامی را هم تحت تاثیر قرار داده است. مردم بسیاری از جوامع، قادر به تفکیک میان دو اسلام نیستند؛ اسلامی که انقلاب اسلامی ایران از آن سخن می‌گوید با اسلامی که داعش مروج آن است.

در این وضعیت با هدف انجام کاری جدی و متفاوت برای دنیا، باید سفیرانی از ایران به همه نقاط دنیا گسیل شوند تا به همگان بگویند که ما از اسلام مروج عقلانیت و تمدن و معنویت و عدالت و دموکراسی و حقوق بشر دفاع می‌کنیم و این اسلام با آنچه از سوی داعش و امثال آن ترویج می‌شود از زمین تا آسمان متفاوت است.

بر این باوریم که در این شرایط باید از همه ظرفیت‌های موجود در ایران از جمله بزرگانی که در جهان مقبولند، استفاده کرد و آنان را به عنوان سفیران فرهنگی و سیاسی به سراسر جهان فرستاد تا مردم جهان و به خصوص اندیشمندان و متفکران این کشورها با پیام اسلام اصیل آشنا شوند و انقلاب اسلامی را به روایت جمهوری اسلامی بشناسند و پیام انسانی آن را درک و بین آنچه ما می‌گوییم با آنچه مدافعان اسلامی سلفی تکفیری ترویج می‌کنند، مرزبندی کنند.

قاعدتا افرادی مانند سیدحسن‌آقا خمینی و آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و رییس دولت اصلاحات از جمله شخصیت‌هایی هستند که در ایران و جهان شناخته شده‌اند و مقبولیت عام دارند و قادرند برای «دیپلماسی عمومی» جمهوری اسلامی مورد توجه باشند. این افراد با حضور در کشورهای دیگر می‌توانند بر تداوم ظرفیت و اثرگذاری انقلاب در جهان بیفزایند و تصویر نظام اسلامی را در جهان به شکل مناسبی ترسیم کنند.

Share and Enjoy


اضافه کردن نظر